poort kluis 1 png

 

 

2017flyervoorkant

 

  We zijn open op zaterdag en zondag

"Het dagelijkse leven en smokkel tijdens de Eerste Wereldoorlog"

vanaf 1 juli 2017 tot en met 29 oktober 2017 en van 7 april 2018 tot en met 27 mei 2018

Elke zaterdag en zondag van 12-16u (niet op Pinksteren) 

 (niet op maandag) Groepen op aanvraag

Achel: Eugenius Josephus Cox

coxeugeneIn een boerderij op het gehucht Rodenrijt verbleef het uit Zoutleeuw afkomstig gezin van Peter Antoon Cox en Maria Elisabeth Julia Petit-Jean. Ze hadden 5 zonen en 5 dochters. De doodendraad die de grens tussen het vrije Nederland en het bezette Achel vormde, lag slechts op een boogscheut van hun woning verwijderd.


Er werd nooit achterhaald of het aantrekkingskracht voor gevaar, vaderlandsliefde of geldgewin was die de ganse familie ertoe aanzette om mensen of belangrijke documenten over de draad te smokkelen.

 


coxboerderijDe ongehuwde zoon Eugène Cox (°1890) was erg actief op dit terrein. Hij was een zogenaamd ‘passeur’, die op verzoek van de spionagedienst ‘Cereal Company’ mensen naar de andere kant van de draad smokkelde. Waar hij tijdens de oorlog verbleef is niet gekend. Hij werd wel in het opvangkamp van Uden geregistreerd van 9 oktober 1916 tot en met 26 oktober 1916.  De Duitse bezetter kreeg lucht van deze praktijken en schaduwde de familie al geruime tijd. In de nacht van 26 op 27 september 1917 werden de aanwezige leden van de familie Cox in de boeien geslagen. Eugène ontsnapte aan de arrestatie omdat hij werd getipt over een mogelijke Duitse actie en zich al drie dagen had verstopt in de buurt van de woning van zijn broer Jules aan de Oude Hoeve in Achel. Daags na de arrestatie van zijn familieleden deed hij een poging om de grens te passeren, maar werd hij door de Duitsers aangehouden, gefouilleerd en nabij de doodendraad neergeschoten. Naar verluidt zou hij in het bezit zijn geweest van tal van bezwarende documenten. Een broeder van de Achelse Kluis maakte een foto van het lijk.

 

Yvo Coninx 003 Eugène Cox Achel

     Eugène Cox doodgeschoten aan de doodendraad

 

coxduitsewachtbewijs
                   Bewijsstuk Duitse Wacht Eugène Cox


Wat was het lot van de overige gezinsleden?


Vader Peter Antoon kreeg 8 jaar dwangarbeid en overleed kort na de oorlog ten gevolge van ontbering tijdens zijn internering.
Moeder Maria Elisabeth Julia werd ongemoeid gelaten.
Jozef (°1880) kreeg voor zijn aandeel in de spionageactiviteiten de doodstraf en werd opgesloten te Vilvoorde, waar hij elke dag uitstel van executie kreeg. Uiteindelijk werd de doodstraf in levenslang omgezet.
Jean (°1882) verbleef destijds te Brussel en werd niets ten laste gelegd. Zijn echtgenote Maria Loos werd wel aangehouden op 10 oktober 1917 en veroordeeld tot 3 jaar dwangarbeid.
Jules (°1884) was gehuwd met Hendrika Follon en werd als soldaat krijgsgevangen gemaakt aan het front.
Emile (°1886) werd tot het einde van de oorlog in Duitsland geïnterneerd.
Hélène (°1888) en Marie (°1896) konden ontsnappen en zochten een onderkomen in Valkenswaard. Zij werden door hun werkgever gewaarschuwd om niet naar Achel terug te keren.
Céline (°1893) werd veroordeeld tot de doodstraf, een straf die later werd omgezet in 15 jaar dwangarbeid.

cox celine genade 2

Mathilde (°1899) was de jongste en mocht bij haar moeder blijven.
Nathalie stierf op 24-jarige leeftijd na een ziekte.

logosbanner